Keep your world up and running.
Start  |  Centra rozwiązań  |  Instalacje elektryczne  |  Electrical Glossary

Slowniczek elektryczny

° A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

°C

Stopien Celsjusza.

°F

Stopien Fahrenheita.

AC

Prad przemienny.

Dokladnosc

Dokladnosc miernika cyfrowego mierzy sie jako róznice miedzy odczytem a wartoscia rzeczywista wielkosci zmierzonej w warunkach odniesienia. Dokladnosc jest podawana w formacie (±xx% rdg ±xx dgt) Pierwsza czesc okresla wartosc procentowa bledu wzgledem odczytu, czyli proporcjonalna do sygnalu wejsciowego. Druga czesc to blad wyrazony w cyfrach, który jest staly, niezaleznie od sygnalu wejsciowego. „rdg” oznacza odczyt, a „dgt” oznacza cyfry. Wartosc dgt wskazuje liczbe jednostek najmniej istotnej cyfry na wyswietlaczu cyfrowym i jest typowa dla okreslenia wspólczynnika bledu miernika cyfrowego.

Moc czynna

Termin uzywany do okreslenia mocy, gdy zachodzi potrzeba rozróznienia miedzy moca pozorna, moca zespolona i jej skladnikami oraz moca czynna i bierna. Patrz Amperogodzina.

Amper (A)

Jednostka wyrazajaca natezenie przeplywu pradu elektrycznego. Jeden amper to prad wytwarzany przez róznice potencjalów jednego wolta, plynacy przez rezystancje wynoszaca jeden om; ladunek elektryczny przeplywajacy w czasie sekundy (jeden kulomb).

Amperogodzina (Ah)

Pobór jednego ampera przez jedna godzine.

Miernik amperogodzin

Miernik elektrycznosci, który mierzy i rejestruje w czasie calke pradu obwodu, w który jest wlaczony.

Moc pozorna (woltamper)

Iloczyn przylozonego napiecia i natezenia pradu w obwodzie pradu przemiennego. Moc pozorna, czyli woltamper, nie jest rzeczywista moca obwodu, poniewaz w obliczeniu nie jest uwzgledniany wspólczynnik mocy.

Szerokosc pasma

Zdolnosc kanalu transmisyjnego do przesylania danych, wyrazona w bitach lub bajtach na sekunde.

Kalibracja

Regulacja urzadzania dokonywana w taki sposób, aby dane wyjsciowe miescily sie w wyznaczonym zakresie dla okreslonych wartosci danych wejsciowych.

Pojemnosc

1) Stosunek ladunku w przewodniku do odpowiadajacej mu zmiany potencjalu. 2) Stosunek ladunku dowolnej okladziny kondensatora do róznicy potencjalu miedzy nimi. 3) Zdolnosc do gromadzenia ladunków elektrycznych.

Kondensator

Urzadzenie elektryczne o danej pojemnosci elektrycznej.

Katoda

1) Elektroda ujemna, która emituje elektrony lub wydziela jony ujemne i która przyciaga jony dodanie lub gromadzi je w ogniwie galwanicznym lub innym urzadzeniu tego typu. 2) Biegun ujemny baterii.

CEE

Miedzynarodowa komisja regulujaca przepisy dopuszczenia do uzytku urzadzen elektrycznych Regionalna, europejska agencja bezpieczenstwa, w której Stany Zjednoczone uczestnicza tylko w charakterze obserwatora.

Konduktywnosc

TZdolnosc przewodnika do przenoszenia elektrycznosci, wyrazona zazwyczaj jako procent konduktywnosci przewodnika o takich samych wymiarach, wykonanego z miekkiej miedzi.

Przewodnik

1) Przewód lub zespól przewodów, który nadaje sie do przenoszenia pradu elektrycznego. Przewodniki moga byc izolowane lub odsloniete. 2) Dowolny material, przez który moga przeplywac elektrony.

Droga uplywu

Najkrótsza odleglosc miedzy dwoma przewodnikami, zmierzona wzdluz izolatora, który je oddziela. Droga uplywu jest zazwyczaj parametrem konstrukcyjnym izolatorów lub przepustów izolacyjnych.

Wspólczynnik szczytu

Stosunek wartosci maksymalnej do skutecznej przebiegu. Oznacza zakres danych wejsciowych, w którym tester zachowuje dzialanie liniowe, wyrazone jako wielokrotnosc pelnej skali wartosci uzywanego zakresu. Wspólczynnik szczytu = Wartosc maksymalna/Rzeczywista wartosc skuteczna W przypadku sinusoidy: wspólczynnik szczytu = 141/100 = 1,41.

Prad staly

1) Prad staly. 2) Prad, który plynie tylko w jednym kierunku.

Decybel (dB)

Jednostka sluzaca do wyrazenia wielkosci zmiany poziomu sygnalu elektrycznego lub natezenia dzwieku. Stosunek napiecia 1 do 10 jest równy -20 dB, 10 do 1 to 20 dB, 100 do 1 to 40 dB, a 1000 do 1 to 60 dB. Stosunek mocy 10 do 1 to 10 dB, a nie 20 dB, poniewaz moc (P) jest proporcjonalna do kwadratu napiecia (V).

dBm

Decybel w porównaniu do jednego miliwata. Im wyzsza wartosc dBm, tym wieksza moc nadaja lub odbieraja urzadzenia.

Dielektryk

1) Dowolny material izolujacy od siebie elektrycznie dwa przewodniki. 2) Material uzywany do utworzenia izolacji lub separacji elektrycznej.

Stala dielektryczna

Liczba opisujaca przenikalnosc dielektryczna materialu wzgledem prózni, której przenikalnosc dielektryczna jest równa jednosci.

Próba dielektryczna

Próba sluzaca do weryfikacji dzialania systemu izolacji. Polega na doprowadzaniu napiecia o okreslonej wielkosci przez okreslony czas.

Wytrzymalosc dielektryczna

Zdolnosc materialów izolujacych i odstepów do wytrzymania okreslonych przepiec przez okreslony czas (jedna minute, o ile nie jest podane inaczej) bez przeskoku iskry, lub przebicia.

Dioda

Element pólprzewodnikowy (prostowniczy) z dwoma elektrodami, który wykazuje sie nieliniowa charakterystyka pradowo-napieciowa. Zadaniem diody jest przepuszczanie pradu w jednym kierunku i blokowanie jego przeplywu w drugim kierunku. Elektrody w diodzie sa nazywane: anoda i katoda.

Farad

Wartosc pojemnosci kondensatora, przy której wystepuje róznica potencjalów jednego wolta po doprowadzeniu ladunku elektrycznego równego jednemu kulombowi.

Czestotliwosc

W obwodach napiecia przemiennego szybkosc, z jaka zmienia sie kierunek przeplywu pradu, wyrazony w hercach (cyklach na sekunde); liczba pelnych cykli fali w jednostce czasu.

Masa

1. Termin elektryczny oznaczajacy przylacze do masy. 2. Polaczenie przewodzace, zarówno zamierzone, jak i przypadkowe, obwodu elektrycznego lub urzadzenia z masa, czy tez dowolnym cialem przewodzacym, które pelni funkcje masy.

Skladowa harmoniczna

Skladnik sinusoidalny napiecia, który jest wielokrotnoscia podstawowej czestotliwosci fali. Wystepowanie skladowej harmonicznej wynika glównie ze stosowania nowoczesnych urzadzen elektronicznych. Obecne uklady elektroniczne sa tak skonstruowane, ze pobieraja prad „impulsowo” zamiast w plynny, sinusoidalny sposób, jak to bylo w przypadku starszych, nieelektronicznych urzadzen. Impulsy te powoduja znieksztalcenia ksztaltu przebiegu pradu, co z kolei powoduje zaklócenia przebiegu napiecia. Skladowe harmoniczne pradu i napiecia moga powodowac takie problemy, jak przegrzewanie sie przewodów, zlaczy, silników i transformatorów oraz niezamierzone wyrzucanie bezpieczników (rozlaczników obwodu).

Henry (H)

Jednostka indukcyjnosci w ukladzie SI, która jest równa indukcyjnosci obwodu, gdzie sila elektromotoryczna jednego wolta jest wytwarzana przez prad zmieniajacy sie szybkoscia jednego ampera na sekunde.

Herc (Hz)

1) Jednostka czestotliwosci równa jednemu cyklowi na sekunde. 2) W przypadku pradu przemiennego liczba zmian bieguna ujemnego i dodatniego na sekunde.

I

Prad.

IEC

Miedzynarodowa Komisja Elektrotechniczna.

Indukcyjnosc

1) Wlasciwosc obwodu, w którym zmiana natezenia pradu wywoluje sile elektromotoryczna. 2) Skladowa magnetyczna impedancji.

Pomiar rozruchowy

Poczatkowy skok natezenia pradu wystepujacy, zanim opór obciazenia impedancji wzrosnie do swojej normalnej wartosci roboczej.

Rezystancja

1) Material nieprzewodzacy uzywany na przewodniku w celu odseparowania materialów przewodzacych w obwodzie. 2) Material nieprzewodzacy uzywany do produkcji kabli izolowanych.

kilo

Przedrostek oznaczajacy wielokrotnosc 1 (jednego) tysiaca.

kVA

1) Moc pozorna wyrazona w tysiacach woltoamperów. 2) Wartosc kVA oznacza moc, która transformator moze dostarczac przy znamionowym napieciu i czestotliwosci bez przekraczania okreslonego wzrostu temperatury.

kVAR

kVAR to miara dodatkowego przeplywu pradu biernego, który wystepuje, gdy przebiegi napiecia i pradu nie sa idealnie zsynchronizowane lub niezgodne w fazie.

kW

Moc rzeczywista wyrazona w kilowatach (kW).

kWh

Kilowatogodzina, zuzycie jednego tysiaca watów przez jedna godzine.

L

Symbol wyrazajacy indukcyjnosc. Jednostka miary jest „henr”.

LED

Dioda elektroluminescencyjna (ang. Light Emitting Diode).

Megaomomierz

Urzadzenie do testowania, które doprowadza napiecie stale i mierzy rezystancje (w milionach omów) izolacji urzadzenia lub przewodnika.

Om

Jednostka rezystancji elektrycznej definiowanej jako rezystancja obwodu o napieciu jednego wolta i natezeniu jednego ampera.

Prawo Ohma

U=IR; I=U/R; R=U/I, gdzie U = napiecie na zaciskach do obwodu, I = prad przeplywajacy w obwodzie i R = rezystancja obwodu. Prawo Ohma sluzy do obliczania spadku napiecia, pradu zwarcia i innych wlasciwosci obwodu elektrycznego.

Amplituda minimum/maksimum

Amplituda przebiegu pradu przemiennego od szczytu dodatniego do szczytu ujemnego.

PF

Wspólczynnik mocy.

Kat fazowy

Kat przesuniecia pomiedzy przebiegiem napiecia i pradu, mierzony w stopniach lub radianach.

Rotacja fazy

Rotacja fazy definiuje rotacje systemu wielofazowego i jest zazwyczaj podawana jako rotacja „1-2-3", w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara. Przedsiebiorstwa energetyczne w Stanach Zjednoczonych zamiast „1-2-3” stosuja okreslenie „A-B-C” w celu zdefiniowania nazw faz. Niektóre jednak okreslaja rotacje, jako A-B-C, A-C-B lub C-B-A w kierunku przeciwnym do ruchu wskazówek zegara, gdzie „A” moze zastepowac 1, 2 lub 3. W Europie przyjelo sie okreslac nazwy faz jako R-S-T.

Biegunowosc

1) Termin elektryczny uzywany do okreslenia relacji napiecia do potencjalu odniesienia (+). 2) W przypadku transformatorów, biegunowosc jest wskazaniem kierunku przeplywu pradu przez zaciski wysokiego napiecia wzgledem kierunku przeplywu przez zaciski niskiego napiecia.

Wspólczynnik mocy

Stosunek zuzytej energii (W) do iloczynu napiecia wejsciowego (V) oraz natezenia wejsciowego (A). Inaczej mówiac, wspólczynnik mocy oznacza wyrazona procentowo ilosc energii zuzytej w porównaniu do ilosci energii przeplywajacej przez przewody. Dodanie kondensatorów do ukladu zmienia wplyw indukcyjnosci cewek oporowych, konwertujac uklad NPF (Normalny wspólczynnik mocy) na HPF (Wysoki wspólczynnik mocy).

Zakres

Nominalne limity zakresu dzialania, wyznaczone przez najnizszy i najwyzszy punkt kalibracji.

Rzeczywista moc

Srednia wartosc chwilowego iloczynu napiecia i natezenia pradu w pewnym stalym okresie, w obwodzie pradu przemiennego.

Zakres odniesienia

Okreslony zakres wartosci czynnika wplywajacego, w którym przetwornik spelnia kryteria dotyczace bledów wewnetrznych.

Wartosc odniesienia

Okreslona pojedyncza wartosc czynnika wplywajacego, przy której przetwornik spelnia kryteria dotyczace bledów wewnetrznych.

Warunki odniesienia

Warunki stosowania przetwornika zalecane do testowania wydajnosci lub zapewniajace poprawne porównanie wyników pomiaru.

Prad róznicowy

Suma wektorowa natezen wszystkich przewodów w ukladzie wielofazowym.

Rezystancja

Opór dla przeplywu pradu wyrazony w omach.

Wartosc skuteczna (RMS)

Wartosc skuteczna pradu lub napiecia przemiennego. Wartosc RMS przyrównuje napiecie lub natezenie pradu przemiennego do napiecia lub natezenia pradu stalego, które zapewnia takie same przeniesienie mocy.

Zwarcie

1. Rodzaj obciazenia, wystepujacy w sytuacji zetkniecia sie nieuziemionego przewodnika z innym przewodnikiem lub obiektem uziemionym. 2. Nieprawidlowe polaczenie o wzglednie niskiej impedancji, wykonane umyslnie lub przez przypadek miedzy dwoma punktami o róznym potencjale.

Calkowite znieksztalcenia harmoniczne

Calkowite znieksztalcenia harmoniczne (%THD, ang. Total Harmonic Distortion). Sumaryczna wartosc wszystkich napiec lub natezen czestotliwosci harmonicznych na przebiegu podstawowym pradu lub napieciu, wyrazona jako stosunek procentowy do wartosci podstawowej.

Prawdziwa wartosc skuteczna

Wiekszosc napiec i natezen pradu przemiennego wyraza sie w wartosciach skutecznych, które sa takze nazywane wartosciami RMS (ang. Root Mean Square). Wartosc skuteczna to pierwiastek kwadratowy sredniej kwadratu wartosci natezenia lub napiecia pradu przemiennego. W wielu miernikach cegowych z obwodami typu prostowniczego, pomiary pradu przemiennego sa skalibrowane w wartosciach skutecznych. W rzeczywistosci jednak mierza srednia wartosc napiecia lub natezenia pradu wejsciowego, przyjmujac sinusoidalny ksztalt przebiegu napiecia lub pradu. Przelicznik dla sinusoidalnego ksztaltu fali uzyskanego przez podzielenie wartosci skutecznej przez wartosc srednia wynosi 1,1. Urzadzenia te dzialaja blednie, jesli ksztalt przebiegu napiecia lub natezenia pradu jest inny niz sinusoidalny.

V

Wolt.

VA

1) Pojemnosc elektryczna lub obciazenie elektryczne wyrazone jako wolt*amper. 2) Wartosc VA oznacza moc, która transformator moze dostarczac przy znamionowym napieciu i czestotliwosci bez przekraczania okreslonego poziomu temperatury.

VAR

Woltamper bierny. Patrz takze „Moc bierna”.

Wolt

Jednostka sily elektromotorycznej. Potencjal elektryczny wymagany do wytworzenia pradu o natezeniu jednego ampera plynacego przez rezystancje jednego oma.

Spadek napiecia

Utrata napiecia w obwodzie podczas przeplywu pradu.

Wat

1) W przypadku pomiarów napiecia przemiennego, moc skuteczna (mierzona w watach) jest równa iloczynowi napiecia, natezenia pradu i wspólczynnika mocy (kosinusa kata fazowego miedzy przebiegiem pradu i napiecia). Waty=E*I *COS(f). Wat jest jednostka mocy, która uwzglednia zarówno napiecie (V), jak i natezenie (A) oraz jest równa mocy wytwarzanej w obwodzie, w którym prad o natezeniu jednego ampera przeplywa przez róznice potencjalów jednego wolta. 2) Jeden dzul na sekunde.

Watogodzina

1) Jednostka pracy równa mocy jednego wata wydzielanej przez jedna godzine. 2) 3600 dzuli.

X

Reaktancja wyrazona w omach.

Z

Impedancja.

Inne glosariusze

Glosariusz ciśnienie kalibracji terminologii »
Glosariusz drgań »
Glosariusz elektryczny »
Glosariusz pętla kalibracji
terminologii »

Glosariusz produktów DMM »
Glosariusz temperatura kalibracji
terminologii »
W domu   |   Mapa strony   |   Fluke SLA   |   Zasady zachowania poufności danych
Warunki korzystania z sewisu firmy Fluke   |   Warunki korzystania
© 1995 - 2014 Fluke Corporation